Czy orteza kolana jest niezbędnym sprzętem rehabilitacyjnym?

Orteza kolana .

Ortotyczna kontrola ruchów w stawie kolanowym służy jego ochronie przed działaniem niekorzystnych sił i wywoływanymi przez nie przeciążeniami w warunkach patologicznych . Stabilizatory stawu kolanowego służą także poprawie stabilizacji całej kończyny dolnej i warunkują utrzymanie postawy pionowej , w przypadku utraty czynnej kontroli ruchów w stawie skokowym i kolanowym.

Jeśli przyczyną zaburzeń stabilizacji kolana w płaszczyźnie czołowej jest wiotkość więzadeł bocznych , wówczas zniekształcenie takie jak : koślawość i szpotawość (osteoartroza) ujawnia się i zwiększa pod wpływem osiowego obciążenia kończyny . Sprzyja temu fakt , iż siła ciężkości ciała oddziałuje tu za pośrednictwem długich dźwigni ciała takich jak kość piszczelowa i udowa. Dlatego też duże znaczenie przypisuję się  zapobieganiu progresji zniekształcenia kolana w najwcześniejszej jego fazie .Odpowiednie śruby (Allena) w aparatach ortopedycznych typu OA jak również podpiętki i kliny : w przypadku skłonności do koślawości kolana – supinujący , a przy tendencji do szpotawości – pronujący umieszczone w bucie , przesuwają linie obciążenia w kierunku osi kończyny . W ten sposób wpływać możemy pośrednio na ograniczenie patologicznego ruchu kolana w zagrożonym sektorze.

Bezpośrednie , mechaniczne ograniczenie zwiększającej się stopniowo koślawości lub szpotawości kolna staję się coraz trudniejsze w miarę zwiększenia kąta zgięcia jego osi w płaszczyźnie czołowej .

W zależności od stopnia deformacji i masy ciała pacjenta stosować możemy ortezę specjalistyczną typu OA ze specjalnymi zegarami do korekcji kąta szpotawości / koślawości w przypadkach skrajnych dobrze zastosować aparat na goleń i udo czyli ortezę pooperacyjną , która zabezpieczy większą dźwignię ruchów bocznych .Można też dodatkowo zmniejszyć obciążenie osiowe , przez podparcie masy ciała pod guzem kulszowym. Przy sprawnym układzie mięśniowym , zapewniającym dobrą stabilizację kończyny w płaszczyźnie strzałkowej , ruch w stawie kolanowym pozostawiamy wolny.

Zniekształcenie uwarunkowane strukturalnie wymagają korekcji na drodze operacyjnej.

Konstrukcja ortezy może w pewnych przypadkach spełniać jedynie rolę paliatywną .

W przypadku przeprostu , rodzaj ortotycznej kontroli ruchów w stawie kolanowym powinien odpowiadać mechanizmowi powstania zniekształcenia . Przeprost uwarunkowany osłabieniem i rozciągnięciem mięśni zginaczy kolana oraz więzadeł tylnych i przednich wymaga zabezpieczenia mechanicznego odpowiednio ograniczającego przeprost i pozwalającego na pełny ruch zgięcia kolana. Ograniczenie przeprostu stawu kolanowego uzależniamy od siły mięśnia czworogłowego uda . Słaby mięsień czworogłowy wymaga pozostawienia przeprostu ok 5 stopni dla uzyskania biernej stabilizacji kolana . Natomiast silny mięsień czworogłowy przy baraku zginaczy, może pogłębiać przeprost stąd też ograniczamy wtedy zakres do 0 stopni zgięcia.

Brak czynności mięśnia czworogłowego uda, przy silnym mięśniu pośladkowym wielkim oraz zachowanej czynnej kontroli zgięcia grzbietowego stopy (m. trójgłowy, łydki), nie wymaga w zasadzie pomocy zaopatrzenia ortopedycznego . Krytycznym momentem jest tu jedynie początek fazy podparcia podczas chodu po powierzchni płaskiej oraz schodzenie ze schodów i siadanie. Gdy osłabieniu czynności mięśnia czworogłowego towarzyszy upośledzenie kontroli unoszenia stopy , warunkiem stabilizacji jest wprowadzenie elementów kontroli biernej tych stawów .Staw kolanowy zaopatrzony w ortezę blokujemy za pomocą specjalnych zamków ,które często nazywane są potocznie zegarami . Dają one możliwość ustawienia kolana w wybranym zakresie ruchu zgięcia i wyprostu w zależności od etapu leczenia i funkcji kończyny.