Co to jest inkontynencja? I dlaczego warto ćwiczyć mięśnie Kegla?

INKONTYNENCJA czyli nietrzymanie moczu i kału

oznacza mimowolną utratę kontroli nad pęcherzem moczowym lub dolnym odcinkiem układu pokarmowego,co kwalifikuje ją jako objaw a nie jednostkę chorobową. Może być ona skutkiem wielu różnych patologii lub zaburzeń, takich jak wady pierwotne wrodzone, powikłania po zabiegach operacyjnych,uszkodzenia układu nerwowego, powikłania infekcyjne czy zmiany wywołane procesem starzenia się. Może to być  także wynik ciąży lub powikłań poporodowych. 


Problem ten istnieje wśród dzieci, kobiet i mężczyzn  w każdym wieku.Dotyka on 25% kobiet i 15% mężczyzn w różnym wieku.

Nasilenie objawów także bywa różne – w przypadku nietrzymania moczu mogą być nikłe i sporadyczne lub umiarkowane aż po całkowitą niemożliwość utrzymania moczu i kału.

INKONTYNECJA U KOBIET

Szacuje się, że z powodu inkontynencji cierpi 1 na 4 kobiety. Najczęstszym rodzajem nietrzymania moczu wśród kobiet jest nieotrzymanie moczu wysiłkowe. Nieco rzadziej występuje nietrzymanie z powodu parcia naglącego, a u wielu kobiet występują objawy inkontynencji mieszanej.

DIAGNOZA 

Kiedy u kobiety pojawiają się objawy nietrzymania moczu, przed orzeczeniem właściwej diagnozy należy  wykluczyć inne mechanizmy patologiczne. Należy dokładnie przeanalizować historię choroby, ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich urazów głowy i kregosłupa oraz chorób metabolicznych takich jak cukrzyca. Warto też zwrócić uwagę na aktywność sportową, ilość porodów, historię genetyczną w rodzinie, analizę objawów moczowych oraz wyniki badania ogólnego.

Analiza objawów obejmuje wszystkie zgłoszone przez pacjentkę przypadki występowania inkontynencji i jej przebieg. W każdym przypadku należy przeprowadzić badania moczu w celu wykluczenia zapalenia pęcherza lub dróg moczowych . W miarę możliwości  regularne zapisywanie czas i objętość wydalania oraz ilości i jakość wypijanych płynów.

Badanie kliniczne powinno wykluczyć zaparcia, wypadanie narządów, nacieki lub nowotwory, przetoki i uszkodzenia nabyte w wyniku ciąży, porodu, przebytych operacji lub urazów. Należy zbadać objawy neurologiczne oraz psychiczne w przypadku urazu CUN, stwardnienia rozsianego, choroby Parkinsona, Alzheimera itp.

INKONTYNENCJA WYSIŁKOWA - polega na mimowolnym oddawaniu moczu podczas wysiłku, kaszlu lub śmiechu. Objętość wycieku może być niewielka, ale czasami może być duża powodująca dyskomfort.

METODY LECZENIA

Należy zapytać się o dietę pacjentki, określić jej wagę i ustalić, czy jest palaczem papierosów. Osoby z nadwagą są bardziej podatne na { inkontynencję wysiłkową | nieotrzymanie moczu wysiłkowe} z powodu podwyższonego ciśnienia w jamie brzusznej. Palenie papierosów natomiast powoduje uporczywy kaszel, co także może prowadzić do nasilenia objawów.

  • Nie należy pić zbyt dużo ani zbyt mało. Ograniczenie  płynów w celu zmniejszenia wytwarzania moczu może prowadzić do wtórnego podrażnienia pęcherza i  do infekcji.
  • Należy unikać alkoholu, kofeiny i napojów gazowanych, które powodują popędliwość moczową.
  • Należy ustalić, jakie leki pacjent  przyjmuje, aby uniknąć  objawów jatrogennych.

ĆWICZENIA MIĘŚNI KEGLA

Ogólnie przyjętą metodą leczenia inkontynencji wysiłkowej są ćwiczenia mięśni dna miednicy które poprawiają podtrzymanie pęcherza i poprawiają funkcje zamykania cewki moczowej. Najlepiej skierować pacjenta do fizjoterapeuty, który profesjonalnie doradzi jak należy wykonywać ćwiczenia i jakiego rodzaju sprzęt do odpowiedniej stymulacji użyć, dzięki czemu możliwe będzie osiągnięcie najlepszych rezultatów. Badanie lekarskie określi stan mięśni kegla ułatwiając prawidłowy dobór elektrostymulatora i odpowiednich ćwiczeń.

Decyzję o stosowaniu elektrostymulacji, jako środków wspomagających ćwiczenia mięśni dna miednicy zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn powinien podejmować fizjoterapeuta albo lekarz .

NIETRZYMANIE MOCZU Z POWODU PARCIA NAGLACEGO I  NADCZYNNOSCI PECHERZA   dotyczy nadpobudliwosci mięśnia wypieracza moczu, co daje efekt  niepoprzedzonego żadnymi lub prawie żadnymi sygnałami ostrzegawczymi intensywnego parcia na pęcherz, któremu towarzyszy podciekanie moczu. W ostrych przypadkach może  występować częste oddawanie moczu.

FIZJOTERAPIA I ELEKTROSTYMULACJA MIĘŚNI KEGLA -DNA MIEDNICY

Ćwiczenia mięśni Kegla przynoszą najlepsze rezultaty przy inkontynencji wysiłkowej i mieszanej, ale mogą też znacząco pomóc ludziom cierpiącym na nietrzymanie moczu z powodu parcia naglącego. Pozwalają wzmocnić muskulaturę i wyeliminować podciekanie moczu. Decyzję o stosowaniu elektrostymulatorów , jako sprzętu wspomagających ćwiczenia mięśni dna miednicy zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, powinien podejmować fizjoterapeuta lub lekarz.

INKONTYNENCJA MIESZANA

W inkontynencji mieszanej objawy wysiłkowego nietrzymania moczu występują wspólnie z objawami nietrzymania moczu z powodu parcia naglącego. Według najnowszych zaleceń Międzynarodowego Komitetu ds. Inkontynencji należy najpierw leczyć objawy dominujące.

INNE RODZAJE INKONTYNENCJI

Występują również inne rodzaje inkontynencji, które wykraczają poza wyżej omówione kategorie.

  • Inkontynencja od śmiechu: Forma inkontynencji występująca u dzieci i młodzieży, która może jednak utrzymywać także w wieku dorosłym. Polega ona na mimowolnym oddawaniu moczu podczas śmiechu, czego przyczyną jest niestabilność mięśnia wypieracza moczu, i może być przypadłością dziedziczną.
  • Inkontynencja funkcjonalna: Niemożność dotarcia do toalety w celu oddania moczu z powodu niepełnosprawności (fizycznej lub umysłowej) .

INKONTYNENCJA U MEŻCZYZNY

Wstyd związany z inkontynencji często zatrzymuje mężczyzn przed wizytą u lekarza, a przecież jest to przypadłość częsta , choć statystycznie mniej powszechna niż u kobiet. Dotyka  ona 1 na 8 mężczyzn w każdym wieku.

Inkontynencja u mężczyzn w wieku 50 lat w porównaniu do kobiet z tej samej grupy wiekowej występuje rzadziej. Z wiekiem  procent ten wzrasta. Nie jest to jednak zwyczajna oznaka starzenia się organizmu i może być powiązana  z innymi chorobami, takimi jak przerost prostaty, nowotwór prostaty czy choroby neurologiczne, takie jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona czy Alzheimera. W mniejszym stopniu nietrzymanie moczu u mężczyzn może wywoływać otyłość,cukrzyca i inne czynniki.

DIAGNOZA

Dla ułatwienia diagnozy inkontynencję u mężczyzn można podzielić na określone typy. Mężczyznom z inkontynencją pomikcyjną można pomóc, zalecając im ćwiczenia i elektrostymulacje mięśni dna miednicy i wyciskanie pozostałości moczu z cewki moczowej.Wysiłkowe nietrzymanie moczu u mężczyzn występuje głównie po operacji prostaty, a nietrzymanie moczu z powodu parcia naglącego często wiąże się z przerostem prostaty, zaparciami lub zabiegami operacyjnymi, takimi jak usunięcie fragmentu jelita. Inkontynencja mieszana dotyczy sytuacji współwystępowania objawów w/w typów inkontynencji.

W badaniu lekarskim należy wyeliminować obecność kamienia, guzów lub nowotworów w żołądku/pęcherzu. Należy też przeprowadzić badanie neurologiczne na poziomie centralnym i na odcinku lędziwiowo-krzyżowym, z uwzględnieniem stanu psychicznego pacjenta i innych objawów klinicznych. Należy wykonać badanie moczu w celu wykluczenia stanów zapalnych i krwiomoczu. Diagnozę można postawić dopiero po wyleczeniu wszystkich występujących infekcji!

Należy ocenić wpływ inkontynencji na jakość życia pacjenta , jego stan emocjonalny oraz akceptację środowiska społecznego.

WYSIŁKOWE NIETRZYMANIE MOCZU (PO USUNIĘCIU PROSTATY)

Wysiłkowe nietrzymanie moczu u mężczyzn najczęściej występuje po operacjach prostaty (chociaż znane są także inne przypadki) i polega na mimowolnym nietrzymaniu moczu podczas wysiłku, np. kaszlu,aktywności sportowej itp. U każdego mężczyzny występują różne objawy. U niektórych występuje tylko niewielkie wyciekanie małej ilości moczu, zazwyczaj krótkotrwałe, natomiast u innych nietrzymanie moczu może być stanem przewlekłym i długoterminowym. Po zastosowaniu odpowiedniej terapii wielu pacjentów odzyskuje prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego.

METODY LECZENIA

Najskuteczniejszą terapią nietrzymania moczu po operacji prostaty są ćwiczenia i elektrostymulacja mięśni dna miednicy. Dzięki ćwiczeniom pęcherza i prowadzeniu statystyk oddawania moczu pacjent może powrócić do normalnego życia, pod warunkiem że w trakcie operacji nie został uszkodzony mięsień zwieracz cewki moczowej. Decyzję o zastosowaniu odpowiedniej elektrostymulacji, jako środków wspomagających ćwiczenia mięśni dna miednicy zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, powinien podejmować fizjoterapeuta lub lekarz.Według ostatnio przeprowadzonych badań wpływ elektrostymulacji w leczeniu nietrzymania moczu po prostatektomii jest w wielu przypadkach bezcenny.

ĆWICZENIA PĘCHERZA MOCZOWEGO

Ćwiczenia pęcherza mogą być pomocne w leczeniu nietrzymania moczu z powodu parcia naglącego występującego po operacjach prostaty. Polegają one na wstrzymywaniu dużych ilości moczu w pęcherzu przez określony czas w celu zwiększenia jego pojemności. Celem jest przerwanie zbyt częstego oddawania moczu, ograniczenie pobudzenia pęcherza i elimnacja inkontynencji parcia. Pomocy przy takich ćwiczeniach może udzielić lekarz, specjalista inkontynencji lub fizjoterapeuta.

PRODUKTY DLA OSÓB Z INKONTYNENCJĄ

Najchętniej stosowane przez pacjentów są produkty chłonne chroniące przed przeciekaniem  produkowane  specjalnie dla osób z nietrzymaniem moczu i kału. Na rynku dostępne są  produkty jednorazowego użytku. Chociaż jakość tych produktów bywa różna, do produkcji wielu z nich wykorzystuje się zaawansowane technologie, które poprawiają ich elastyczność i ułatwiają stosowanie. Pacjenci mają do wyboru kilka rodzajów wkładów i majtek chłonnych, dostosowanych do ich codziennych potrzeb. Dostępne są produkty cienkie i dyskretne do użytku w ciągu dnia, a także bardziej chłonne, by poradzić sobie z obfitymi wydalaniami moczu i kału w nocy . W odpowiednim doborze produktów należy kierować  się jakością i chłonnością wyrobu co pomaga w pielęgnacji i higienie ciała i komforcie psychicznym osób je stosujących .

 

NIETRZYMANIE MOCZU Z POWODU PARCIA NAGLACEGO

Nietrzymanie moczu z powodu parcia naglącego określa się jako mimowolne nietrzymanie moczu wraz z silną potrzebą opróżnienia pęcherza. Nietrzymanie moczu z powodu parcia naglącego, podobnie jak wysiłkowe nietrzymanie moczu, należy od poczatku leczyć metodami nieinwazyjnymi. Najczęstszymi przyczynami występowania inkontynencji parcia są powiększone organy wewnętrzne m.in.przerost prostaty oraz powikłania po zabiegach operacyjnych.

Metody leczenia

STYL ŻYCIA

  • W okresie diagnozy i leczenia można stosować środki ochronne przed wyciekaniem moczu, jeśli leczenie nie przynosi pożądanych rezultatów lub aby poprawić samopoczucie pacjenta w okresach powodujących stres.

ELEKTROSTYMULACJA I FIZJOTERAPIA

Istnieją dowody, że w wielu przypadkach w walce z nietrzymaniem moczu z powodu parcia naglącego może pomagać wzmocnienie mięśni dna miednicy poprzez prawidłowo prowadzoną fizjoterapię i stymulacje. Decyzję o stosowaniu elektrostymulatorów  jako środków wspomagających ćwiczenia mięśni Kegla zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, powinien podejmować fizjoterapeuta lub specjalista od inkontynencji.Bardzo skuteczną metodą leczenia inkontynencji parcia są ćwiczenia pęcherza. Polegają one na stopniowym, kontrolowanym zwiększaniu pojemności pęcherza. Dużą rolę odgrywa tu akceptacja pacjenta oraz jego motywacja, jak również stopniowe i wolne tempo treningu. Tylko w ten sposób można osiągnąć najlepsze rezultaty.

INKONTYNENCJA MIESZANA

W inkontynencji mieszanej objawy wysiłkowego nietrzymania moczu występują wspólnie z objawami inkontynencji parcia. Według zaleceń Międzynarodowego Komitetu d/s. Inkontynencji  WHO Światowej Organizacji Zdrowia należy najpierw leczyć objawy dominujące. Pierwszymi metodami leczenia zarówno w nietrzymaniu moczu z powodu parcia naglącego, jak i wysiłkowym nietrzymaniu moczu są jednak środki nieinwazyjne, obejmujące zmianę stylu życia, ćwiczenia pęcherza,elektrostymulacje i ćwiczenia mięśni dna miednicy czyli mięśni Kegla. Jeśli te metody nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, można rozpocząć leczenie farmakologiczne najbardziej odczuwanych objawów. Jeśli i to nie skutkuję, należy skierować pacjenta na dalsze leczenie i diagnostykę.

INKONTYNENCJA POMIKCYJNA

Inkontynencję pomikcyjną można leczyć za pomocą ćwiczeń mięśni dna miednicy i elektrostymulacji w celu wzmocnienia mięśnia zwieracza i wydalania zawartości cewki moczowej po oddaniu moczu.

POZOSTAŁE TYPY INKONTYNENCJI

Występują również mniej znane formy inkontynencji, które wykraczają poza w/w kategorie.

  • Inkontynencja przepełnieniowa: Jak wskazuje nazwa, w tym rodzaju inkontynencji występuje stałe przepełnianie się moczu w pęcherzu. Często jest to wynikiem mechanicznych zaparć, takich jak blokada{stolca|kału}, przerost prostaty, uszkodzenia nerwów lub zwyrodnienia cewki moczowej.
  • Inkontynencja funkcjonalna: Niemożność dotarcia do toalety w celu oddania moczu wynikająca z niepełnosprawności (fizycznej lub psychicznej).

Rehabilitacja i terapia mięśni Kegla(dna miednicy)

DLA KOBIETY

Ćwiczenia mięśni Kegla  mogą skutecznie ograniczać popuszczanie moczu  i jemu zapobiegać. Są to bezpłatne,dobrowolne i nie powodujące skutków ubocznych formy terapii , dlatego warto je zalecać  od początku przed podjęciem jakiejkolwiek innej kuracji, Widoczne efekty widać dopiero po jakimś czasie ,tu liczy się motywacja i systematyczność. Znaczna poprawa powinna pojawić się po 2-3 miesiącach treningu.

Mięśnie dna miednicy należą do wewnętrznej grupy mięśni  tworzących jej dno — stąd nazwa. Obejmują one okolice cewki moczowej, pochwy i odbytu. Wraz z innymi mięśniami zwierającymi są odpowiedzialne za funkcjonalność tych otworów, zapobiegając popuszczaniu moczu i stolca.Mięśnie dna miednicy odpowiadają także za  podtrzymanie cewki moczowej, pęcherza, macicy i odbytu oraz mają stawiać opór podniesionemu ciśnieniu brzusznemu w czasie aktywności fizycznej. Jeśli napięcie mięśni dna miednicy jest słabe, może dochodzić do przecieków moczu m.in. przy kaszlu czy wysiłku fizycznym.

Jak szukać tych mięśni?

Znalezienie prawidłowej grupy mięśni jest kluczowe, ale samodzielne ich znalezienie nie  jest łatwe.Badania wykazują, że tylko ok. 20- 30 % kobiet próbujących wzmocnić mięśnie dna miednicy robi to sposób prawidłowy. Częstym błędem jest napięcie ud i pośladków zamiast mięśni Kegla ,zatrzymywanie oddechu czy parcie ku dołowi zamiast ściskania oraz pchania do środka i do góry.

Należy zastosować odpowiedni sprawdzian: starać się wstrzymać strumień moczu podczas sikania i poczuć, które grupy mięśni w tym uczestniczą. To właśnie nad tymi mięśniami trzeba popracować. Zaznaczmy tu , że jest to test identyfikujący właściwe mięśnie i nie należy jego wykonywać w ramach ćwiczeń. Można też spróbować zaciskać odbyt, jakby powstrzymywało się wiatry.

Fizjologiczny skurcz  mięśni miednicy odczuwa się jak ściśnięcie i uniesienie w górę miednicy do wewnątrz  naszego ciała, dookoła  pochwy i odbytu. Nie powinny w tym uczestniczyć  żadne skurcze i ruchy pozostałych części ciała, .takich jak pośladków oraz wewnętrznych mięśni ud. Nie należy również wstrzymywać oddechu!

W razie problemów z określeniem właściwych  grup mięśni warto zobaczyć to osobiście w lustrze. W trakcie zaciskania mięśni powinien być widoczny skurcz i ruch do wewnątrz (nie w dół w kierunku lustra). Można też zdezynfekować  ręce i włożyć jeden lub dwa palce do pochwy starając się poczuć skurcz mięśni. Test może też wykonać lekarz albo możesz udać do fizjoterapeuty, który udzieli Ci profesjonalnej porady.

WZMOCNIENIE MIĘŚNI KEGLA

Gdy już znajdziesz odpowiednią grupę mięśni, ćwicz je systematycznie — najlepiej kilka razy w ciągu dnia. Ćwiczenia zajmują niewiele czasu i można je wykonywać w różnych pozycjach, m.in. na siedząco ,na stojąco czy w leżeniu. Daję to pełną swobodę i dyskrecję. Na początku dobrze jest utrzymać  skurcz mięśni przez 1 lub 2 sekundy. Z czasem postaraj się wstrzymać do 10 sekund. Zawsze stosuj relaksację rozluźniając mięśnie pomiędzy kolejnymi skurczami na przynajmniej taki sam okres czasu ile je napinałaś, np. 7-sekund skurcz, po tym następuje 7-sekund relaksu. Na początku można czuć zmęczenie mięśni po paru skurczach. W miarę upływu czasu systematycznie zwiększaj ilość powtórzeń do 15 . Można również ćwiczyć szybkie i mocne skurcze. Ściskaj te same mięśnie bardzo mocno, i natychmiast puszczaj. Wykonaj maksymalnie 10 powtórzeń.

Używaj mięśni w potrzebie

Poza ćwiczeniami pamiętaj, aby używać mięśni też w czynnościach codziennych np. przed kaszlnięciem, kichaniem, zaśmianiem się, podniesieniem czegoś ciężkiego, skłonem — czyli przed każdą czynnością wywołującą ucisk na dnie miednicy, co może prowadzić do wycieku moczu.

Aby uzyskiwać  najlepsze rezultaty, należy regularnie wykonywać w/w ćwiczenia przez około pół roku. Po ok 3 miesiącach regularnych ćwiczeń powinna nastąpić zauważalna poprawa. Gdy osiągniesz zamierzony  efekt, będzie można zmniejszyć intensywność ćwiczeń, ale pamiętając, na co dzień używać tych mięśni. Badania pokazują, że dużo kobiet, które regularnie ćwiczyły, utrzymywały poprawę przez wiele miesięcy, a nawet lat.

Na ćwiczenia mięśni dna miednicy nigdy nie jest za późno. Kobiety w wieku powyżej 70 lat mogą poprawić lub całkiem wyeliminować objawy inkontynencji . Ćwiczenia szybko wchodzą nam w krew jak obieranie ziemniaków. Jeśli objawy nie ustąpią, skonsultuj się z lekarzem. Doradzi on, co można zrobić —  skieruje do fizjoterapeuty, ginekologa lub urologa.

Ważnym elementem leczenia nieotrzymania moczu jest uzupełnienie ćwiczeń o elektrostymulację i stosowanie biofeedbecku oraz edukacyjnych stożków dopochwowych.

DLA MĘŻCZYZNY                  

Najlepszym sposobem znalezienia mięśni Kegla u mężczyzn jest zaciśnięcie mięśni wokół odbytu, tak jakby wstrzymywało się wiatry. Mięśnie dna miednicy automatycznie skurczą się przy tej czynności. Powinien także być odczuwalny wyraźny ucisk i pewne uniesienie prącia. Po zlokalizowaniu mięśni dna miednicy należy je systematycznie ćwiczyć w celu wzmocnienia.

Na początku należy skurczyć mięśnie, liczyć do 7 i puszczać. Odpocząć kilka sekund i ponowić skurcz do około 10 razy lub do wystąpienia zmęczenia. W miarę wzmacniania się mięśni należy zwiększać ilość powtórzeń. Drugim ćwiczeniem jest szybkie kurczenie w krótkich odstępach. Ściśnij i puść dziesięć razy. Przez całe ćwiczenie należy oddychać normalnie. Mięśnie muszą być całkowicie rozluźniane i zrelaksowane.

Po codziennym wykonywaniu około 30-40 powtórzeń w ciągu 3-4 miesięcy powinna nastąpić wyraźna poprawa.Warto też dodać że na rynku medycznym pojawiły się specjalistyczne elektrostymulatory do wspomagania mięśni dna miednicy dla mężczyzn. I teraz możesz wrócić do do listy produktów...